AVXS-101 dożylny

Formuła terapii genowej podawana dożylnie została wprowadzona na rynek USA w lipcu 2019 roku decyzją amerykańskiej Agencji do spraw Żywności i Leków. Może być tam stosowana u dzieci w wieku do 2 lat bez względu na postać rdzeniowego zaniku mięśni, a także u dzieci przedobjawowych. W badaniach klinicznych wykazała wysoką skuteczność szczególnie u najmłodszych dzieci, w wieku poniżej 3 miesięcy.

Preparat jest generalnie dobrze tolerowany. Opakowania gotowego leku zawierają otrzeżenie o ryzyku ciężkiego uszkodzenia wątroby, spowodowanego przez dużą ilość białka wirusa. Aby temu przeciwdziałać, u chorych przed podaniem AVXS-101 obowiązkowo wprowadza się podawanie sterydów i kontynuuje je do czasu ustabilizowania funkcji wątroby (zwykle ok. pół roku).

W trakcie badania dwoje niemowląt zmarło. Ustalono, że jedna z tych śmierci nie była związana z preparatem, druga natomiast potencjalnie była związana z zastosowaniem terapii genowej u dziecka, które równolegle przechodziło ciężkie zakażenie.

Producent leku jest w USA zobowiązany do monitorowania bezpieczeństwa chorych przez 25 lat od podania.

Badania kliniczne

Dożylna postać AVXS-101 poddana została trzem badaniom bezpieczeństwa i skuteczności z udziałem niemowląt z pierwszą postacią SMA w wieku 1-8 miesięcy:

  • Badanie START: badanie z udziałem 15 niemowląt w wieku do 9 miesięcy. Troje pierwszych niemowląt otrzymało niższą dawkę AVXS-101, pozostałe ok. 10-krotnie wyższą. Badanie było prowadzone w latach 2015–2017 w USA. Rezultaty są bardzo obiecujące, kilkoro z tych dzieci jest w stanie chodzić samodzielnie.
  • Badanie STR1VE: Kluczowe badanie bezpieczeństwa i skuteczności AVXS-101 u 30 niemowląt z pierwszą postacią SMA, prowadzone w Stanach Zjednoczonych.
  • Badanie STR1VE EU: Badanie z udziałem w wieku do 180 dni mających objawy SMA typu 1, prowadzone w Unii Europejskiej (Belgia, Francja, Hiszpania, Holandia, Szwecja, Włochy i Wielka Brytania).
  • Badanie SPRINT („przedobjawowe”): Badanie z udziałem zdiagnozowanych genetycznie niemowląt w wieku do 6 tygodni, u których jeszcze nie wystąpiły objawy SMA i które mają 2, 3 albo 4 kopie genu SMN2. Badanie prowadzone w szeregu państw, również w Unii Europejskiej.

Nabór do tych badań został zakończony, a ich wstępne wyniki uzasadniły decyzję o dopuszczeniu tej terapii na rynek w USA w lipcu 2019 roku.

Jednocześnie, aby określić długofalowe bezpieczeństwo i skuteczność, producent został zobowiązany do monitorowania wszystkich uczestników powyższych badań przez 25 lat.

Strona badań klinicznych AVXS-101 (w jęz. angielskim)

Cena

Producent ustalił cenę katalogową leku Zolgensma w wysokości 2,125 miliona dolarów za dawkę. Jest to obecnie najdroższy lek świata. SMA Europe, w tym także Fundacja SMA, publicznie zajęła krytyczne stanowisko wobec zaporowego wyceniania leków na rdzeniowy zanik mięśni.

Dostępność

Formuła dożylna jest dopuszczona do stosowania tylko na terenie Stanów Zjednoczonych oraz w państwach, które opierają się na decyzjach amerykańskiej Agencji do spraw Żywności i Leków. Procedury dopuszczeniowe w Europie trwają. Do czasu ich zakończenia preparat nie może być wprowadzany na rynek UE.